مثنوی معنوی - دفتر سوم

بلال، آن کسی که تجسمِ راستی و حقیقت بود، در وقت نماز از سرِ اشتیاق و نیازِ قلبی، عبارت «حیّ علی الفلاح» را با لهجه خود و به صورت «حیّ علی الهلاح» ادا می‌کرد.

تا اینکه برخی زبان به اعتراض گشودند و گفتند: ای پیامبر، این کار درست نیست و این غلط تلفظ کردن، آن هم در آغازِ پایه‌گذاریِ دین، شایسته نیست.

آنان به پیامبر گفتند: ای رسولِ خدا، موذنی خوش‌زبان‌تر و فصیح‌تر را برای گفتن اذان انتخاب کن تا کلمات را درست ادا کند.

منتقدان معتقد بودند که در آغازِ دین، شایسته نیست که عبارت «حیّ علی الفلاح» را با غلطِ دستوری و لحنی نامناسب بخوانند و این کار را ننگِ دین می‌دانستند.

خشمِ پیامبر از این نگاه‌های سطحی شعله‌ور شد و نکاتی از اسرارِ الهی و عنایاتِ خداوند را برای آنان آشکار کرد.

پیامبر فرمود: ای کوته‌فکران، نزدِ خداوند، همان تلفظِ «هی» از زبانِ بلال، از صدها «حیّ علی الفلاح»ِ فصیحِ شما که تنها از رویِ ظاهر است، ارزشمندتر و مقبول‌تر است.

پیامبر به آنان هشدار داد: دیگر این آتشِ فتنه را مشتعل نکنید و به منتقدانِ دیگران تبدیل نشوید، که اگر این کار را ادامه دهید، من رازهایِ نهانِ شما و عاقبتِ کارتان را فاش خواهم کرد.

اگر تو خود در دعا کردن، دلی پاک و نفسی مهیا نداری، بهتر است به جایِ خرده‌گیری، از پاکان و عارفانِ حقیقی بخواهی که برایت دعا کنند.