مثنوی معنوی - دفتر اول

بانگ و ندایی در گوش جانِ سالک می‌پیچد که ای جوینده، پیش بیا؛ چرا که بخشندگی و سخاوتِ خداوند، همان‌قدر که گدایان به آن محتاج‌اند، خود نیز به وجودِ گدایان نیازمند است تا ماهیتِ خویش را آشکار کند.

جود و بخششِ الهی، همواره در جست‌وجوی نیازمندان و دردمندان است، درست همان‌گونه که زیبارویان همواره به دنبال آینه‌ای صاف و شفاف می‌گردند تا زیباییِ خود را در آن تماشا کنند.

صورتِ زیبارویان به واسطه آینه است که زیبا و دیدنی می‌شود و حقیقتِ احسان و بخشندگی نیز تنها از طریقِ وجودِ گدا و نیازمند است که در عالمِ هستی نمود پیدا می‌کند.

به همین دلیل است که خداوند در سوره والضحی به پیامبرش فرمان داد که ای محمد، بر سائل و نیازمند بانگ مزن و تندی مکن.

زنهار که گدا آینه‌دارِ صفتِ جودِ خداست؛ پس تندی کردن و بر او دمیدن، همان‌قدر که بخارِ دهان آینه را تیره می‌کند، به این آینه نیز آسیب می‌زند و حقیقت را می‌پوشاند.

یک وجهِ جودِ حق، ایجاد و پدید آوردنِ گداست تا مجرای فیض باشد و وجهِ دیگرِ آن، بخشیدنِ نعماتِ افزون‌تر به همان گدایان است.

بنابراین، گدایان در واقع نشانه‌ها و آیاتِ جودِ خداوند هستند و کسانی که با حقیقتِ حق یکی شده‌اند، خودِ عینِ جود و بخشندگی‌اند.

و کسی که جز این مسیرِ الهی را جست‌وجو می‌کند، در حقیقت مرده‌ای بیش نیست و او در این درگاهِ الهی حضورِ حقیقی ندارد و تنها همچون نقشِ بی‌جانی بر روی پرده است.