مثنوی معنوی - دفتر اول

گاهی پیش می‌آید که یک جویندهٔ حقیقت، چنان از درون نورانی و پاک است که حتی اگر در تشخیص حقیقت دچار اشتباه شود، همان خطا نیز به دلیل نیت پاکش، در مسیر کمال او، برایش مفید و راهگشا واقع می‌شود.

آن جوینده به دلیل نیتِ پاک و نیکی که در دل دارد، سرانجام به مقصود خواهد رسید؛ حتی اگر در مسیرِ شناخت، به اشتباه ظاهر و کالبد (جسد) را به جای حقیقتِ معنا (جان) گرفته باشد.

همانند کسی که در تاریکی شب با سعی و تلاش فراوان در پی یافتن جهت قبله است؛ اگرچه در نهایت قبله را به درستی پیدا نکند، باز هم نماز او به دلیل آن تلاشِ صادقانه، مورد پذیرش و صحیح است.

درد و گرفتاریِ شخصِ مدعی و ریاکار، قحطیِ حقیقت و تهی‌بودنِ روح است، اما گرفتاریِ ما فقط قحطیِ نان و تنگناهای ظاهری است که در مقایسه با دردِ آن‌ها ناچیز است.

ما چرا باید همچون مدعیانِ دروغین، حقیقتِ حالِ خود را پنهان کنیم و برای به دست آوردنِ اعتبار و آبرویی ساختگی، هستی و جانِ خود را فدا کنیم؟