رباعیات

رودکی

رباعی شمارهٔ ۱۲

رودکی
... ...
بفنود تنم بر درم و آب و زمین دل بر خرد و علم به دانش بفنود

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این بیت به تضاد بنیادین میان دغدغه‌های مادی و آرمان‌های متعالی می‌پردازد و راهی را ترسیم می‌کند که در آن، عمر و توانِ آدمی به دو بخشِ متفاوت تقسیم شده است. شاعر در پیِ تبیین این حقیقت است که سرمایه‌ی وجودی انسان نباید تنها در بندِ امور دنیوی و کسبِ مال و ملک باشد.

در نگاه شاعر، برتریِ جست‌وجوی دانش و خرد بر جمع‌آوریِ ثروت‌های فانی، محورِ اصلیِ کمالِ انسانی است. او در این بیت بر این نکته تأکید دارد که هرچند تن در گروِ نیازهای زمینی است، اما دل باید به سویِ آموختن و فهمِ جهان سوق داده شود تا از تیرگیِ روزمرگی رهایی یابد.

معنای روان

... ...

بیت یا متنی برای این بخش ارسال نشده است.

نکته ادبی: بخش خالی است.

بفنود تنم بر درم و آب و زمین دل بر خرد و علم به دانش بفنود

جسم و توانِ من در راهِ دستیابی به ثروت، آب و املاک به کار گرفته شد، در حالی که دل و اندیشه‌ام را وقفِ دانش‌جویی و کسب خرد کردم.

نکته ادبی: فعل «بفنود» در سیاقِ این متن، کنایه از صرف کردن یا اختصاص دادنِ توانِ وجودی است.

آرایه‌های ادبی

تضاد تن در برابر دل

تقابل میان نیازهای مادیِ جسمانی و نیازهای متعالیِ روحی.

مراعات نظیر درم، آب، زمین

گردآوری مفاهیمی که همگی نماد ثروت و دارایی‌های دنیوی هستند.