رباعیات

رودکی

رباعی شمارهٔ ۷

رودکی
... ...
بنلاد تو شد تربیت خواجه و لیک بنلاد تو سست همچو بنیاد تو باد

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این ابیات با لحنی کنایه‌آمیز و انتقادی سروده شده‌اند و به تضاد میان ظاهرِ آراسته یا تربیت‌یافته‌ی فرد با حقیقتِ وجودی و درونی او اشاره دارند. شاعر می‌خواهد نشان دهد که گاهی آموزش و تربیت توسط بزرگان نیز نمی‌تواند ضعف‌های بنیادین و ذاتیِ یک شخص را اصلاح کند و خمیرمایه‌ی ناسالم، تغییرناپذیر است.

شاعر در این فضا به فردی طعنه می‌زند که علی‌رغم بهره‌مندی از امکانات و تعلیمِ عالی، همچنان در شخصیت و عمل، فاقد استحکام، اصالت و عمق است.

معنای روان

... ...

بخش ارسالی فاقد محتوای متنی جهت تفسیر است.

نکته ادبی: این بخش به دلیل عدم وجود محتوا در متن اصلی، نادیده گرفته شده است.

بنلاد تو شد تربیت خواجه و لیک بنلاد تو سست همچو بنیاد تو باد

اگرچه اساس و وجود تو تحت نظر و تربیت شخصیتی بزرگ (خواجه) پرورش یافته است، اما با این حال...

نکته ادبی: واژه «لیک» مخفف «لیکن» (به معنای اما) است و «خواجه» در این بافتار به معنای استاد یا بزرگی است که مسئولیت تعلیم را بر عهده داشته است.

آرایه‌های ادبی

کنایه تربیت خواجه

اشاره به پرورش‌یافتن در مکتب بزرگان و کسب دانش و آداب.

تکرار و جناس بنلاد و بنیاد

تکرار واژگان هم‌معنا برای تاکید بر لرزان بودنِ شخصیت و اشاره به این نکته که هیچ تغییری در ذات فرد حاصل نشده است.