دیوان اشعار - قصاید

ناصرخسرو

قصیدهٔ شمارهٔ ۸۲

ناصرخسرو
نندیشم از کسی که به نادانی با من رسن ز کینه کشان دارد
ابر سیاه را به هوا اندر از غلغل سگان چه زیان دارد؟

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این قطعه بیانگر روحیه‌ای بلندنظرانه و بی‌اعتنا در برابر دشمنی‌های بیهوده است. شاعر با تشبیه خود به پدیده‌ای والا و دور از دسترس، نشان می‌دهد که بدخواهی و کینه‌توزی افراد ناآگاه، هیچ خللی در آرامش و جایگاه او ایجاد نمی‌کند و این‌گونه اقدامات تنها نشان‌دهنده حقارت دشمنان است.

معنای روان

نندیشم از کسی که به نادانی با من رسن ز کینه کشان دارد

از کسی که از روی نادانی با من دشمنی می‌کند و سعی دارد بند کینه‌توزی را به سوی من بکشد، هراسی ندارم.

نکته ادبی: عبارت «رسن کشیدن» کنایه از تدارک دشمنی و ایجاد مانع در مسیرِ شخص است.

ابر سیاه را به هوا اندر از غلغل سگان چه زیان دارد؟

آیا بانگ زدن سگ‌ها در زمین، کوچک‌ترین آسیبی به ابر سیاه و با‌وقاری که در آسمان است، می‌رساند؟

نکته ادبی: تضاد میان بلندیِ جایگاهِ «ابر» و پستیِ جایگاهِ «سگان»، نمادی از تفاوتِ شأنِ افرادِ بزرگ‌منش با کوته‌فکران است.

آرایه‌های ادبی

کنایه رسن ز کینه کشان دارد

تلاش برای ایجاد دشمنی و گرفتاری ایجاد کردن برای دیگران.

تشبیه و نمادپردازی ابر سیاه و غلغل سگان

ابر نماد شخصی والامقام و سگان نماد دشمنانِ کوته‌فکر و حسود هستند.

پرسش انکاری چه زیان دارد؟

پرسشی که پاسخ آن منفی است و بر بی‌اثریِ دشمنیِ دشمنان تأکید دارد.