دیوان اشعار - قصاید و قطعات

فصل سرما پایان یافت و بهار با زیباییِ تمام، همچون طاووسی رنگارنگ فرا رسید. با آمدن بهار، تمامِ موجوداتی که در سرمایِ زمستان گویی زندانی بودند، اکنون آزاد شده و به سوی دشت و دمن بیرون آمده‌اند.

پرنده‌ی فاخته هر دم با آوازی اندوهگین نغمه‌سرایی می‌کند، گویی که سوگواری است، و در همان حال، کبک با شتاب و زیرکی حرکت می‌کند، گویی جاسوسی است که مراقب اطراف است.

پرنده‌ی تذرو بر بلندای شاخه‌ی سرو نشسته و با آوازی خوش (به‌مانندِ مقامِ عشاق در موسیقی)، نغمه‌سرایی می‌کند و سایر پرندگان نیز، گویی با نی‌زدن، بر سر هر درختِ نوکاشته‌ای آواز می‌خوانند.

پرنده‌ی نارو بر قامتِ راست و بلندِ سرو، نغمه‌سرایی می‌کند و بلبل نیز بر فرازِ گل سرخ، با آوازی که گویی «قالوسی» (نوعی آواز یا لحن) است، می‌خواند.

دمِ هر طوطی‌کوچکی به ظرافت و رنگارنگیِ برگِ سوسنِ تر و تازه است و دمِ هر طاووس نیز، گویی دسته‌ای از گل‌های سوسن است که در کنار هم چیده شده‌اند.

در وقتِ سحرگاهان، ناگهان صدایِ درنا بلند می‌شود؛ صدایی بلند و رعب‌انگیز که گویی بانگِ جنگجویی قهرمان در میانِ صفوفِ فشرده‌ی لشکر است.

هرگاه کبکِ دری صدایی تیز و بلند برمی‌آورد، پرنده‌ی لقلقی (لک‌لک) نیز گویی ناقوسی را بر کنگره‌ی بلندِ یک بنا به صدا درمی‌آورد.

صدایِ رعد را چنان می‌شنوی که گویی طبالی است که بر درِ خانه‌ی «ابوالحسن بن علی بن موسی» (ممدوح) مشغولِ طبل‌زنی و نواختن است.

او که بزرگِ بزرگانِ عرب و عجم است و چنان هیبت و شکوهی دارد که گویی همچون پادشاهِ اساطیری ایران، «کیکاووس»، بر تختِ پادشاهی تکیه زده است.