منطق‌الطیر - عذر آوردن مرغان

فردی پریشان‌خاطر و سوگوار، از پشت جنازه‌ای حرکت می‌کرد و با حالتی زار و گریان، سخنانی از سرِ درد بر زبان می‌آورد.

او خطاب به متوفی گفت: ای کسی که حقایقِ پنهانِ عالم را ندیدی، چه شد که چنین به پایان رسیدی؟ تو در حالی از این دنیا می‌روی که هیچ بهره‌ای از درکِ حقیقتِ هستی نبردی.

عارفی دلسوخته که این صحنه را دید و ماجرا را به چشم جان نگریست، در پاسخ گفت: گویی او با این رفتن، حقیقتِ این دنیا را صد بار دیده و دریافته بود که چه بوده است.

اگر تصور می‌کنی که می‌توانی داشته‌های دنیوی را با خود به سرای دیگر ببری، سخت در اشتباهی؛ تو در حالی از دنیا خواهی رفت که بدون شناختِ حقیقتِ آن، عمرت را تباه کرده‌ای.

تا زمانی که تمامِ همّت و وقتِ خود را صرفِ تماشای ظواهرِ این دنیا می‌کنی، عمرت به سرعت می‌گذرد؛ پس چه زمانی فرصت می‌کنی که به مداوای دردِ دوریِ جان از حقیقت بپردازی؟

تا زمانی که از خواهش‌های پست و حقیرِ نفسانی رها نشوی، این جانِ ارزشمند و گران‌بهایت در میانِ آلودگی‌های دنیوی گم و تباه خواهد شد.