دیوان اشعار - غزلیات

ای دلِ سرگشته و درمانده، به حال و روز خود بنگر و ببین که چگونه این‌گونه سرافکنده و بدونِ شناختِ مسیر، به راهِ خود ادامه می‌دهی.

چگونه ادعا می‌کنی که می‌توانی بارهای سنگینِ رنج و دشواری‌های بزرگ را مانند اقیانوسی از آتش تحمل کنی، در حالی که در حقیقتِ وجودی‌ات، بیش از یک قطره خونِ ناچیز نیستی؟

دائماً در حالِ پیگیریِ تخیلاتِ پوچ و گذرایی، و لحظه‌ای دیگر در بندِ جنون و اشتیاق‌های بی‌قرار گرفتار می‌شوی.

اگر سودایِ رسیدن به مقامِ بزرگان و عارفان را در سر داری، باید از عیب‌جویی و خرده‌گیری نسبت به امورِ پیش‌پاافتاده و ظاهریِ دنیوی دست بکشی.

چرا در بلاتکلیفی به سر می‌بری و نه به حقیقتِ ایمان رسیده‌ای و نه از کفرِ محض رها گشته‌ای؟ حقیقت این است که تو نه رهرویی هستی که به سوی حق برود و نه کسی هستی که بتواند راهنمای دیگران باشد.

از هر ذره‌ای از این جهان راهی به سوی پروردگار وجود دارد، اما بدان که هیچ مسیری برای رسیدن به حقیقت، بهتر و هموارتر از 'زبونی' و شکستنِ غرور نیست.

در برابر عشقِ الهی فروتن و خاشع باش تا تو را به درجاتِ متعالی برسانند؛ چرا که قانونِ این راه چنین است: هرگاه از خودِ واقعی‌ات کم کردی و فانی شدی، وجودت به کمال و فزونی می‌رسد.

جایگاهِ حقیقیِ تو بسیار فراتر از دو جهان (دنیا و آخرت) است؛ پس چرا همچنان با این نفسِ پست و حقیر هم‌نشین شده‌ای و به آن دل بسته‌ای؟

ای دل، به راستی تو چیستی؟ آیا حقیقتاً وجود داری یا نه؟ و اگر وجودِ مستقلی نداری، پس این‌همه اضطراب و تلاطمِ تو از چیست و ماهیتت چگونه است؟

آیا تو همان 'من' هستی یا نیستی؟ آیا حقیقتِ تو با حقیقتِ الهی یکی است یا از آن جدا هستی؟ یا شاید حقیقتِ تو فراتر از هر چیزی است که ذهن من می‌تواند تصور کند؟

چه بگویم؟ حقیقت این است که تو از خودت پنهان مانده‌ای؛ چرا که قدرت و اراده‌ای که در وجودت نهفته است (همان روح الهی)، در باطنِ تو جاری است.

ای عطار، اگرچه خود را فاقدِ دلی روشن می‌دانی، اما همچنان با درکِ این حقایق، نشان می‌دهی که آگاه به رموز و فنونِ اهلِ حقیقت هستی.