دیوان اشعار - غزلیات

تا زمانی که فروتنی را پیشه نکنی و خود را در برابر عظمت هستی ناچیزترین فرد نپنداری، هرگز به حریمِ قربِ خداوند راه نخواهی یافت.

دنیایِ عشقِ معشوق، چنان باریک و ظریف است که حتی یک تار مویِ منیّت در آن جا نمی‌گیرد. برای ورود به این عالمِ معنوی، باید از تعلقاتِ نفسانی خود دست بشویی و آن را طلاق بگویی.

اگر در طلبِ همه چیز باشی، به هیچ‌کدام نمی‌رسی. باید در هر مرتبه‌ای که هستی، با تمام وجود و استواری حضور داشته باشی و از پراکندگیِ ذهن بپرهیزی.

اگر نشانِ راهِ رسیدن به مقصود را می‌جویی، بدان که آن نشان، رهایی از قید و بندهای گذرا و ناپایدارِ مادی است؛ همواره باید از تعلقاتِ ذهنی و تلاطم‌های زندگی آزاد باشی.

اگر در راهِ عشقِ حقیقی گام نهادی، شاید در ظاهر همچون ذره‌ای ناچیز به نظر برسی، اما از حیثِ صفت و حقیقت، چنان وسعتی داری که از هر دو جهان فراتری.

در این مسیر، نباید تحت تأثیرِ قضاوت‌های بیرونی باشی؛ اگر تو را طرد کردند، اندوهگین مشو و اگر ستودند، شادمان مشو؛ زیرا تو به هدفی فراتر از نگاهِ مردم می‌اندیشی.

اگر به خاطر لذتی زودگذر و حقیر (مانند دانه گندم)، جایگاهِ اصلی و بهشتِ حقیقت را بفروشی، نه تنها ارزش تو از یک دانه جو کمتر است، بلکه شایسته مقامِ انسانیت نیز نیستی.

آن دمِ الهی که حقیقتِ وجودِ آدمی را شکل داد، نعمتی بزرگ است. اگر به شناخت آن حقیقت نرسی و با آن مَحرم نشوی، گویی از دین و آیین عشق، که هدف اصلی خلقت است، بازمانده‌ای.

وقتی در نورِ حقیقت غرق شوی و منیّتت از میان برود، دیگر سایه‌ای نخواهی داشت. در این مقامِ فنا، تو هم هستی و هم نیستی؛ هم به بقایِ الهی مانایی و هم به فقرِ ذاتی فنا شده‌ای.

ای عطار، تا زمانی که همچون سیم‌های ساز، در پرده‌یِ غمِ عشقِ الهی، زیر و بم‌هایِ وجودت را تسلیمِ دستِ نوازنده‌یِ ازلی نکنی، نمی‌توانی نغمه‌یِ عاشقان را به درستی بنوازی.