دیوان اشعار - غزلیات

اگر حقیقتاً در پیِ دریافت این اسرار الهی هستی، باید از شراب عشق سرمست شوی؛ چنان که در یک لحظه، تمام توبه‌های ظاهری و پیمان‌های متصلب خود را بشکنی و از قیدِ عقلِ جزئی رها شوی.

مستیِ حاصل از شرابِ انگوری در شأنِ افراد سست‌اراده و ضعیف‌نفس است؛ عاشقی که دارای هوشیاریِ معنوی است، تنها از عشقِ دوست (خداوند) سرمست می‌شود و این مستی عینِ هوشیاری است.

چقدر می‌خواهی با وجودِ نقص‌های درونی، در میانِ انسان‌های کامل تظاهر به کمال کنی؟ گاهی خود را به نمایش می‌گذاری و گاهی در دامِ خودپرستی و خودستایی گرفتار می‌شوی.

سرانجام لحظه‌ای فرا برسد که از دستِ ساقیِ الهی (مرشدِ کامل یا فیضِ حق)، جامی از حقیقت بنوشی و چنان از خود بی‌خود شوی که از بندِ «خویشتن» رهایی یابی.

ای کسی که در حاشیه مانده‌ای و از قافله عشق دور افتاده‌ای، از دلبستگی به این جهان و آن جهان برخیز و رها شو تا در جرگه مردانِ راهِ حقیقت جای بگیری.

در معاشرت با بزرگان و اولیا، وجودِ خود را تعالی ببخش و با آن‌ها هم‌رنگ شو؛ چرا که ماندن در بندِ نفسِ خودبین، تو را همچون خاک، پست و حقیر نگاه می‌دارد.

اگر در این مسیر به کمال رسیده‌ای، مانندِ عاشقانِ حقیقی باش؛ به گونه‌ای که هستیِ مجازیِ خود را فدا کنی و تنها با هستیِ واقعیِ دوست، وجود بیابی.

تا زمانی که حتی به اندازه یک تارِ مو به چیزی دلبسته‌ای، همان دلبستگی حجابِ راهِ توست؛ در پیشگاهِ حقیقت، فرقی نمی‌کند آن مانع بزرگ (کوه) باشد یا کوچک (کاه)، در هر حال تو را زمین‌گیر کرده است.

عطار، اگر می‌خواهی به اصل و حقیقت برسی، به کلی از خود و منیّت دست بشوی؛ چرا که تنها در لحظه رسیدن به «نیستی» و فناست که می‌توانی با ذاتِ حق همراه شوی.