دیوان اشعار - غزلیات

ای دل، اگر در عشقِ آن معشوقِ یگانه اقرار و اعترافی داری، پس اکنون زمانِ عمل و استقامت است؛ اما اگر ذره‌ای انکار و تردید در دل داری، برحذر باش که این راه جایِ تردید نیست.

چگونه می‌توانی زیباییِ حقیقیِ معشوق را ببینی در حالی که خودت به دلیلِ آزاردهندگی و خودبینی، مانندِ خار شده‌ای؟ اگر می‌خواهی گل (یار) را ببینی، نباید در حصارِ خار (خویِ بد) باشی.

تا زمانی که از دایرهٔ «منِ» خود بیرون نیایی، به حقیقت نمی‌رسی. عمرت در حالی سپری شد که در هر لحظه درگیرِ نفسِ خود و کارهایِ بیهوده بودی.

اگر وصالِ نور را می‌خواهی، باید مانندِ پروانه در شعله‌اش بسوزی و از جان بگذری؛ و اگر طالبِ اسرارِ پنهانی، باید مانندِ خرقه، از اعتبارِ ظاهری دست بشویی و سر در افکنی.

اگر مردِ واقعیِ این میدانِ عشقی، از کعبه و خمار (به عنوانِ نمادهایِ ظاهری) بگذر؛ زیرا راهِ اصلی، فراتر از این مکان‌هایِ محدود است.

در صومعه (عبادتگاهِ رسمی) معیاری برای حقیقت یافت نمی‌شود، به خرابات (محلِ ویرانیِ خودپرستی) رو بیا تا به مقصود و معیارِ حقیقیِ عشق برسی.

هرچند در صومعه با لباسِ زهد (خرقه) در میانِ دیگران نشسته‌ای، اما چون در بندِ ریا هستی، در حقیقت در میکده (محلِ حضورِ عاشقانه) بندِ کفر (زنار) بر کمر داری.

تا وقتی که زهدِ خشک و خودپسندانه داری، دچارِ دوگانه‌بینی هستی و غیر از خدا را می‌بینی؛ این دوگانه‌بینی باعث شده که همیشه درگیرِ «دیگری» و اغیار باشی.

دلِ عارف می‌بیند که در هر ذره‌ای از این هستی، نشانی از جمالِ اوست. ای کسی که چشمانِ دلت کور است، اگر اندک بصیرتی داری به جهان بنگر تا حقیقت را ببینی.

ای که چهره‌ات چون ماه زیباست، من در هر دو جهان کسی جز تو ندارم؛ اما تو در هر کوی و برزنی عاشقانی بسیار مانندِ من داری.

عاشقان در برابرِ جلالِ تو مانندِ ذره‌هایِ ناچیز در برابرِ خورشید هستند؛ تو اگر بخواهی با لطفِ خود می‌توانی همهٔ آن‌ها را در پناهِ خویش بگیری و تیمار کنی.

به امیدِ وعده‌ای که دادی، دلم را باختم و از پا افتادم. حالا اگر تو (اشاره به عطار) تنها لحظه‌ای به من توجه کنی، صد جانِ تازه می‌گیرم و به وصال می‌رسم.