دیوان اشعار - غزلیات

اگر حقیقتاً جویای این راه و حدیثِ عشق هستی، باید زنارِ کفر بر کمر ببندی (یعنی از وابستگی‌های ظاهری و منیّت خود دست بشویی). تا زمانی که این کار را نکنی، دین از تو بسیار دور است؛ پس چرا خود را فریب می‌دهی و به حالِ خویش می‌خندی؟

تا زمانی که از این «کفرِ منیّت» عبور نکردی، ادعایِ دین‌داری نکن. زمانی که با سوزاندنِ خودخواهی، آن کفرِ درونی را کاملاً نابود کنی، در واقع پایه‌های دینِ حقیقی را بنا نهاده‌ای.

درونِ وجودِ تو که غرق در بیگانگی با خداست، هزاران دیوِ صفاتِ ناپسند وجود دارد. اگر زنارِ کفر را هم به صورت ظاهری نبندی، همین صفاتِ زشتِ درونی تو، گواه بر این است که وجودت از حقیقت دور مانده است.

هر ذره‌ای از این عالمِ هستی، همچون دیواری بلند در مسیرِ رسیدنِ تو به خداوند است. اگر انسانِ خردمند و هوشیاری هستی، باید از تک‌تکِ این تعلقاتِ دنیوی عبور کنی.

چگونه به تو بگویم که مثلِ دانه‌های سپند خودت را در آتشِ عشق بسوزان؟ زیرا وجودِ تو همچون چشمِ حسود است که پیوسته در پیِ محافظت از همین «سپندِ وجود» (منیّت) است و اجازه نمی‌دهد این تعلقات نابود شود.

اگر حقیقتاً شیرمردِ میدانِ سلوک هستی، با شجاعتِ تمام قدم در این راه بگذار؛ وگرنه اگر انسانِ ضعیف و نیازمندی هستی، بهتر است به گوشه‌ای بروی و ادعایِ عرفان نکنی.

ای کسی که در لایه‌های پستِ نفسانیاتِ خود باقی مانده‌ای، چگونه ادعا می‌کنی که جانِ تو از تمامِ جهان بالاتر و والاتر است؟

در برابرِ عظمتِ این حقیقتِ هستی، هر دو عالم (دنیا و آخرت) هیچ و بی‌مقدار است. سرانجامِ کار، خودت را بنگر و بسنج که در مقابلِ این حقیقتِ بزرگ، چقدر ناچیزی.

ای عطار، اگر واقعاً مردِ میدانِ عشق هستی، باید از هر دو عالم فانی شوی و دل بکنی؛ چرا که دلبستگیِ تو به این دو جهان، همچون لنگری است که کشتیِ وجودت را به تخته‌بندیِ زمین (مادیات) بسته است و اجازه نمی‌دهد پرواز کنی.