دیوان اشعار - غزلیات

به آسمان طلایی‌فام نگاه کن که گویی صدها دریا از جیوه (ستارگان درخشان) بر آن پاشیده شده و به دریای سبزِ شب، صدها صحن مملو از مروارید (ستاره) هدیه شده است.

ماه از دوردست‌ها چهره نشان داده و گویی ستارگان همچون تور ماهی‌گیری، گرداگرد ماه را گرفته‌اند؛ در این میان، خورشید (شترمرغ فلک) از سینه خود، شراره‌های آتشین نور را به سوی زمین می‌افکند.

ستارگان که در آسمان نقش بسته بودند، گویی همچون دلبران گریزپا در حال محو شدن هستند و خوشه پروین (عقد دختران) از هم گسسته و دانه‌های آن همچون گوهر بر زمین ریخته است.

صبح با شکوه و جلال (جام جمشید) فرا رسیده و همچون شیری که پرچمی طلایی به دست دارد، پیش آمده و در فضایِ مشک‌فامِ سحرگاه، بیضه‌های عنبر (نورهای پراکنده صبح) را پاشیده است.

صدای ارغنون مطرب، هم‌نشینان را چنان مسحور و مغلوب کرده که در خود گم شده‌اند و ساقی، شراب سرخ‌فام و معطری را که به خونِ عاشق می‌ماند، در جام‌ها می‌ریزد.

زیبارویانِ سیمین‌تن، جام‌های زرین را به دست دارند و از لب‌های شیرین‌سخن خود، مدام سخنان دلنشین و بوسه‌های شکرین را همچون نقل و نبات نثار می‌کنند.

ساقیانِ کمر‌بسته و نقره‌فام، در جام‌های شاهانه شراب می‌ریزند؛ آنان که دهانِ پسته-مانندشان گشوده شده و کلمات شیرین (شکر) از آن جاری گشته است.

هر یک از آن زیبارویان از حرارت و مستیِ شراب، در عرق غوطه‌ور شده و به رقص درآمده‌اند؛ چنان مستی‌ای که بال و پرِ جان را زیر پا خرد کرده و روح را از قید دنیا رهانیده است.

عطار در میان این مستانِ خوش‌دَم، دلی صاف و زلال دارد و در عین حال، دردِ عشق را نیز می‌کشد؛ او از ضمیرِ خورشیدمانند خود، الهاماتی ناب و گران‌بها (آب زر) بر این ابیات جاری کرده است.