دیوان اشعار - غزلیات

برای گام نهادن در وادی عشق، باید از منیت و خودخواهی رها شوی و با نفسِ سرکشِ خود، همچون راهزنی که سد راهِ کاروان است، برخورد کنی و آن را مهار کنی.

هر چیزی که غیر از ذاتِ پروردگار باشد، برای یک سالک حکمِ بت را دارد و مانعِ راه است؛ بنابراین تو باید در طریقِ حق، بت‌شکنِ این پندارها باشی.

زلفِ محبوب (جلوه‌های گوناگون هستی) پیچ و خم‌های بی‌شماری دارد که هر کدام می‌تواند سالک را گمراه کند؛ باید از هر یک از این پیچ و خم‌ها گذشت و آن‌ها را نادیده گرفت.

تو به او بسیار نزدیکی، تا حدی که از رگ گردن هم نزدیک‌تر است، اما برای درک این نزدیکی، باید از خویشتنِ خویش بسیار دور شوی و خود را فراموش کنی.

در راهِ رسیدن به او، مفاهیمِ «من» و «ما» که نشان‌دهنده‌ی تفرقه و جدایی هستند، جایگاهی ندارند؛ پس برای پیمودنِ این مسیر، باید از این خودخواهی‌ها رها شد.

از آنجایی که محبوبِ حقیقی (خداوند) هرگز در وطنِ خاکی و دنیوی نمی‌گنجد، عاشقانِ او نیز برای رسیدن به وصالش باید از تعلق به دنیا و وطنِ ظاهری دل بکنند.

در مسیرِ رسیدن به او و به امیدِ دست یافتن به وصالش، باید به چنان تواضعی برسی که مانند خاکِ راه، به تک‌تکِ ذراتِ وجودت، افتاده و فروتن شوی.

مانند گل لاله که همیشه در خونِ جگرِ خود غوطه‌ور است، تو نیز باید در حالی که زنده‌ای، خود را همچون کسی که در کفن پیچیده شده، از دنیا و هوس‌ها مرده بدانی.

در طریقتِ حق، جایی برای «دوگانگی» یا «تفرقه» نیست؛ باید به مرتبه‌ای برسی که در جانِ خویش، با آن «یکتای بی‌همتا» یکی شوی.

پس ای عطار! همچون تو باید در سراسرِ آفاقِ هستی، کسی بود که بی‌هیچ چشم‌داشتی و با خلوصِ کامل، در انجمنِ عاشقانِ حقیقت حضور داشت.