دیوان اشعار - غزلیات

در این دنیای گذران و خاکی، با این وضعیت و طبیعتی که من دارم، چقدر باید بیهوده در برابر هوس‌ها و خواهش‌های نفسانی دست و پا بزنم و بجنگم؟

بارها پیش آمده که از دست سرنوشت و چرخِ فلک چنان خشمگین شده‌ام که خواسته‌ام از شدتِ درماندگی، جامه بر تن خود پاره کنم.

چگونه می‌توانم گره مشکلات زندگی‌ام را باز کنم، در حالی که همین سرنوشت و گردشِ ایام، هزاران گرهِ کور و گرفتاریِ پیچیده در کار و زندگی من ایجاد کرده است؟

چرا باید از دیگران گله و شکایت کنم؟ چرا که به خوبی می‌دانم ریشه تمامی خطاها و گناهان به خودم برمی‌گردد و در واقع خودم عامل اصلیِ بلاها و رنج‌های خویش هستم.

هیچ راهی برای رستگاری و رهاییِ من وجود ندارد، زیرا آن دشمنِ اصلی که مرا به تباهی می‌کشاند، در درونِ خودم و پنهان در زیر لباسِ من نهفته است.

من نمی‌توانم خود را قضاوت یا محاسبه کنم، چرا که در هر حال و به هر شیوه‌ای که به خودم بنگرم، متوجه می‌شوم که اسیرِ خواسته‌ها و خودِ محدودِ خویش هستم.

من روزانه هزار بار عقل و خردِ خود را از مسیرِ راست و حقیقت منحرف می‌کنم و آن را در دوزخِ هوس‌ها و خواهش‌های نفسانی می‌افکنم.

اگر طبقِ میلِ خودم رفتار کنم، هم‌نشینِ شیطانم و اگر تابعِ خواسته‌های نفسم باشم، در واقع رفیق و همراهِ اهریمن (نیروی شر) هستم.

چگونه مرغِ جان و روحِ من می‌تواند آرامش پیدا کند، در حالی که جایگاه و وطنِ من، تبدیل به گلزاری شده که میانِ آن همه خار و گرفتاری قرار گرفته است؟

بسیار شایسته است که عطار به نشانه مرگِ معنوی، لباسِ کفن از کاغذ بپوشد، چرا که به خاطرِ پیروی از نفسِ بدآموز و گمراه‌کننده، این لباسِ دنیایی برای او به مثابه کفنِ مرگش شده است.