دیوان اشعار - غزلیات

در این راهی که من در پیش دارم، نه توانی برایم مانده و نه پیوندی با جسمم دارم؛ وقتی منِ خویشتن را از دست داده‌ام و دیگر 'من' نیستم، چگونه می‌توانم ادعا کنم که چیزی دارم؟

جسم و جانم از میان رفته است؛ با این حال برای رعایت ظاهر، احکام شریعت را بر تن دارم و برای حقیقتِ درونی‌ام، رازی در دل نهفته‌ام.

تمام عالم از وجود من آکنده است اما خودِ من در میان این همه هستی، پنهان مانده‌ام؛ درست مانند گنجی که در همه عالم پراکنده است اما در وجود خودِ من نهان گشته است.

اگر می‌خواهی که حقیقتِ این گنج برای تو آشکار شود، خاموشی پیشه کن؛ چرا که رمز و رازِ چنین گنجی را نباید در میان مردم و محافل عمومی بازگو کرد.

اگر تمام اجزای این عالم زبانی برای سخن گفتن پیدا کنند و بخواهند حال مرا شرح دهند، باز هم نمی‌توانند حتی یک حرف از حقیقتی که من در دل دارم را بیان کنند، زیرا سخن بسیار است و زبان قاصر.

از من می‌خواهی که از اسرارِ گنجِ جان سخنی بگویم؛ من چگونه می‌توانم سخن بگویم در حالی که در این مقام و مرتبه، نه نطق و دهانی برای گفتن دارم و نه حقیقتی که در کلمات بگنجد.

چگونه می‌توانم در میان گروهی که اهلیت و شایستگی درک اسرار را ندارند، سخنی به میان بیاورم؟ چرا که در هر قدم از این راه، صدها عامل (نفسانی و وسوسه‌ها) بر سر راهم هستند که مانع از این کار می‌شوند.

چون از قید دنیا و آخرت آزاد گشته‌ام، راز خود را با کسی نمی‌گویم؛ برای من همین بس که این رازِ بزرگ را در سینه دارم و به آن پایبندم.

اگر طالبِ دانستنِ راز این گنج هستی، به مزار من بیا و آنگاه که جان به جان‌آفرین تسلیم کرده‌ام و کفن بر تن دارم، از من بپرس.

من آن سلطان دو عالمم که دارالملکِ وحدانیت را در میان کوره‌ای کوچک و حقیر (گلخن) جای داده‌ام؛ نه لباس صوفیان (خرقه) بر تن دارم و نه خانه و دیاری دارم.

وقتی که پیچ و تاب زلفِ یار را از هر سو دیدم، در هر پیچ و خمش، با بستنِ زنار، عهد بندگیِ او را محکم کردم.

اگر نسیمِ بوی خوشِ زلفِ یوسفِ قدسی (معشوق الهی) به من نمی‌رسد، ناامید نمی‌شوم؛ زیرا بوی پیراهن او (نشانه وصل) را در دل دارم.

چه می‌گویم که زلف یار مرا رهانید؟ در واقع زلف او مانند طنابی است که به دور تمام عالم کشیده شده و مرا اسیر کرده است.

فرید اگر برای یک پیچِ زلفِ او، زنارِ بندگی بست، اکنون آماده است که به سوی صد پیچ دیگر او از هر طرف با تمام وجود حرکت کند.