دیوان اشعار - غزلیات

رهبر و مرشدِ ما، زهدِ ظاهری و مکان‌هایِ مقدسِ رسمی را رها کرد و به میخانه‌یِ عشقِ الهی روی آورد؛ او در جمعِ عاشقانِ دردمند، با شجاعت و مردانگی، سختی‌هایِ این راه را به جان خرید.

در میدانِ نبردِ «نیستی» و رهایی از خود، او همچون قماربازی که تمامِ دارایی‌اش را می‌بازد، عقلِ محاسبه‌گرِ خویش را فدا کرد و از شدتِ دوری از عقلِ مادی، به دیوانگیِ مقدس رسید.

او در میانِ کسانی که از خود بی‌خبر و غرق در مستیِ عشق بودند، جامِ درد و بلا را سر کشید؛ اما همین حالِ او باعث شد تا در نگاهِ زاهدانِ ظاهربین و بی‌خبر از حقیقت، به فردی افسانه‌ای و انگشت‌نما تبدیل شود.

او به حقیقتی دست یافت که هیچ کلام و زبانی توانِ وصفِ آن را ندارد؛ در نتیجه، یک‌باره از تمامِ مشغله‌ها و تعلقاتِ دنیوی دست شست و با آن‌ها بیگانه شد.

به محضِ آنکه خورشیدِ حقیقتِ الهی نقاب از چهره برداشت، عقلِ محدودِ بشری همچون خفاش در برابرِ تابشِ نورِ مطلق کور شد، اما روحِ عاشق همچون پروانه‌ای بی‌پروا به سویِ آتشِ این نور پر کشید.

وقتی دل از نشانه‌ها و تعلقاتِ دنیوی رها شد، از قیدِ خودپرستی بیرون آمد و در وادیِ بی‌نشانی و فنا، خانه و آرامشِ ابدیِ خود را یافت.

عشق آمد و تهدید کرد که قصد دارد خونِ تو را بریزد و جانت را بگیرد؛ دلی که این پیام را شنید، در کمالِ اشتیاق و به نشانه سپاسگزاری، برایِ قربانی شدن پیش‌قدم شد.

هنگامی که دلِ عطار از شدتِ عشق و سودایِ آن به جوش و خروش آمد، خونِ غیرت و شور به سرش زد و چشمانش از اشکِ خونین، لبریز و همچون پیمانه‌ای پر از درد شد.