دیوان اشعار - غزلیات

دیروز شراره‌ای از حقیقتِ عشق آشکار شد؛ وقتی این عشق بر راه و روشِ سلوک تابید، عقلِ بشری که در برابر بزرگی عشق ناتوان است، سرگشته و بی‌یار و یاور گشت.

جان و روح من همچون باد در سراسر دو عالم (دنیا و آخرت) به جست‌وجو پرداخت و هر چیزی که بوی عشق نداشت، نزد او بی‌ارزش و منفور گشت.

بر دلِ هر کس که ذره‌ای از این حقیقتِ عشق تابیده باشد، چنان دگرگونی ایجاد می‌شود که عبادتگاهش به بتخانه و لباسِ زهدش به زنّارِ کافران تبدیل می‌شود (یعنی از قید دین‌داری ظاهری رها می‌شود).

اگر گرمای سوزانِ خورشیدِ عشق را حس کرده‌ای، پس باید مثل یک ذره غبار در برابرش ناچیز شوی؛ چرا که خورشیدِ عمر تو نیز به‌زودی غروب خواهد کرد (پس تا فرصت باقی است فانی شو).

ای کسی که چهره‌ات چون ماه زیباست، هر کس سیاهیِ زلف تو را دید (نماد کفر و تیرگی) در حیرت ماند، اما هر کس فروغِ روی تو را دید (نماد نور و حقیقت)، به دینِ واقعی رسید.

نسیمِ صبحگاهی، تارهایِ زلفِ تو را به شکلِ دامی گره زد و جانِ مردمان همچون پرنده‌ای در این دام گرفتار شد.

سحرگاه، اندکی از پیچ و تابِ زلفِ تو (که پوشاننده‌ی حقیقت است) کنار رفت و آشکار شد؛ با این دیدن، جانِ کسانی که منکرِ حق بودند، به اسرارِ الهی آگاه گشت.

زمانی که زلفِ تو شگفتیِ دیگری از خود نشان داد، زاهدی که لباسِ پشمینه (نماد زهد) به تن داشت، راهیِ میخانه شد و در آنجا سکنی گزید.

هر کسی که از دین روی‌گردان شده بود، وقتی چهره‌ی زیبای تو را دید، دوباره در این مسیر گام نهاد و به حقانیتِ تو اعتراف کرد.

و آن‌کس که فقیه و عالمِ دینی بود و حجتِ اسلام به شمار می‌رفت، وقتی پیچ و تابِ زلفِ (فتنه‌انگیز) تو را دید، دچارِ انکار و تردید شد.

روی تو و موی تو، همان نشانه‌های ایمان و کفر هستند؛ این‌ها هم راهبر و راهنمای عطار بودند و هم راهزن و مانعِ او در این مسیر شدند.