دیوان اشعار - غزلیات

موی بلند و پیچ‌درپیچِ محبوب، همچون زنّار (کمربند مخصوص مسیحیان) خودنمایی کرد و چنان زیبا و حیرت‌انگیز بود که پیرِ زاهد و باایمانِ ما، خرقه پارسایی‌اش را درید و به راهی غیر از زهدِ ظاهری (مسیحی‌گری) روی آورد.

عقلِ منطقی در برابر پیچ‌ و خمِ موی او، دیوانه‌وار نعره می‌کشد و سرگشته می‌شود؛ روح نیز در حلقه و پیچ‌ و تابِ زلف او، در حال رقص و سماع، به مقام بی‌خویشتنی (رسوایی در نظر مردم) می‌رسد.

زمانی که آن شمعِ روشنگرِ عالم، نقاب از چهره برداشت، دل‌ها و جان‌های بسیاری مانند پروانه‌ای بی‌پروا و بی‌قرار، خود را به آتشِ عشق او سپردند و سوختند.

هرکس که همین امروز با چشم جان، چهره‌ محبوب را ندیده است، هنوز در ابتدای راه است و اگر به امیدِ دیدن در فردا (روز قیامت یا آینده) نشسته باشد، در جهلِ کودکانه است.

تمامِ آرزوی من سرسبزی و طراوتِ خیالِ روی اوست، چرا که همه عمر و هستی من در راهِ این عشق و دلبستگیِ عمیق سپری شد.

ای ساقی، پیاپی جامِ عشق را به من بنوشان، چرا که قلب من از میِ عشقِ تو به خروش و غوغا درآمده است.

اصلاً نیازی به شرابِ تو ندارم، چرا که جانِ انسان از همان روزِ نخستِ آفرینش (عالم الست) با عشقِ تو مست بوده و از نیستی به هستی قدم گذاشته است.

ای عاشق، هستی و وجودِ ظاهری خود را در راهِ رسیدن به معشوق فدا کن، زیرا با وجودِ خودخواهی و منیت، امکانِ رسیدن به آن جایگاهِ متعالی وجود ندارد.

وقتی که تمامِ بیابان را نورِ خورشید فرا گرفته است، دیگر چطور ممکن است سایه‌ای در آن صحرا وجود داشته باشد؟

تو بیش از یک قطره نیستی، پس چرا این‌قدر به وجودِ خودت فکر می‌کنی؟ قطره در برابرِ دریای هستی چه ارزشی دارد، چه گم شود (فنا شود) و چه پیدا باشد (خود را ببیند)؟

بودن و نبودنِ تو تنها مانند یک قطره آب است که از دریا جدا شده و دوباره به همان دریا باز می‌گردد.

هر چیزی که غیر از او باشد، از آن دوری می‌کنم و به توحیدِ مطلق روی می‌آورم، زیرا چشم و دلِ عطار اکنون به یگانگیِ حقیقت بینا شده است.