دیوان اشعار - غزلیات

اگر آن زیبارویِ غیرمسلمان که مستی‌اش از شرابِ عشق است، نقاب از چهره برگیرد، چنان آشوب و غوغایی به پا می‌کند که بسیاری از عاشقان در این راه جان خود را فدا می‌کنند.

آن معشوق با چهره‌ای آشفته و حالی مست از دیر (محل عبادت مسیحیان) بیرون آمد؛ خدا کند که این آمدن، آتشی در دلِ هر ناظری برپا کند و جان‌ها را در تبِ عشق بسوزاند.

وقتی آن زیبارو گیسوانِ پریشان و زنارِ (کمر‌بندِ مخصوصِ مسیحیان) خود را به رخ می‌کشد، حتی دین‌دارانِ بزرگ و رهبرانِ ایمان را از راهِ مستقیم منحرف کرده و به وادیِ حیرت می‌کشاند.

غمزه‌یِ (اشاره‌یِ چشم) فریبنده‌یِ او، بدونِ پرتابِ تیر، قلب‌ها را مجروح می‌کند و گیسوانِ پر پیچ و تابی که دارد، بدونِ استفاده از شمشیر، سرها را (به نشانه‌یِ تسلیم) به باد می‌دهد.

هنگامی که با ترش‌رویی و لحنی تلخ سخن می‌گوید، چنان جذابیتی دارد که شیرینیِ شکر در برابرِ آن بی‌ارزش و بی‌مزه به نظر می‌رسد.

کجاست عیسیِ روحانی که معجزه‌یِ خود را در برابرِ زیباییِ او به تماشا بنشیند؟ و کجاست یوسفِ کنعان که با دیدنِ این جمال، حیران شود و چشم به او بدوزد؟

اگر آن زیبارو چهره‌اش را از پشتِ پرده نمایان کند، صدها تن مانندِ ابراهیمِ ادهم (پادشاهی که تاج و تخت را رها کرد) پیدا می‌شوند که تاج و کمربندِ پادشاهی‌شان را برای رسیدن به او رها کنند.

اگر عابدی که صد سال توبه کرده باشد، شکنِ گیسوانِ او را ببیند، در همان لحظه اختیار از کف می‌دهد و دستارِ خود را به نشانه جنون از سر برمی‌دارد.

و اگر صوفیِ پاک‌دلی، تنها صورتِ او را در خیالِ خود تصور کند، خرقه (لباسِ تصوف) را دور می‌اندازد و برایِ رسیدن به او، زنارِ کفر بر کمر می‌بندد.

اگر دریا (نمادِ بخشندگی) لب بر چشمه‌یِ حیات‌بخشِ او بگذارد، از کمالِ فروتنی، همواره موج‌هایش را به شکلِ گوهرهایِ گران‌بها به پیشگاهِ او تقدیم می‌کند.

و اگر آسمان (چرخِ فلک) بخواهد که ستارگانش را مانندِ زر در پنهانگاهِ خود مخفی کند، معشوق چون گوهری درخشان، دوباره آن را آشکار می‌کند.

خورشید که هر روز با تیغ‌هایِ تیزِ نورش به میدان می‌آید، در نهایت شب‌هنگام از شدتِ حسادت به درخششِ چهره‌یِ او، سپرِ خود (نور) را پایین می‌اندازد.

وقتی دوستیِ آن زیبارو در سینه‌یِ عاشق جای می‌گیرد، دلِ عاشق با جانِ او دشمن می‌شود و جان را در معرضِ خطر و نابودیِ ناشی از عشق قرار می‌دهد.

در چشم و دلِ من دیگر نه تر و خشکی باقی مانده و نه چیزی از هستیِ من برجا است، چرا که با هر نفسی، عشقِ او همه چیزِ مرا به آتش می‌کشد.

عطار امیدوار است که اگر روزی این دولتِ نوظهورِ عشق دوباره بازگردد، یک بارِ دیگر با نگاهِ خود، بر او نظری بیندازد.