دیوان اشعار - غزلیات

دوباره این پیرِ کهنه‌کار و دردمندِ راهِ عشق را به شور و هیجان آورید. او پیش از این صدها جام از خونِ دلِ ما (رنج‌هایِ کشیده‌شده در این مسیر) را سر کشیده است.

آن‌گاه که او به کارِ عشق پرداخت و از دینِ ظاهری و کعبه‌پرستی دست شست و به کفرِ عاشقی روی آورد، در میانِ همین بی‌دینیِ ظاهری، به ایمانی راستین دست یافت و از اسلامِ خشک و بی‌آلایش ما بیزار شد.

سپس با خود گفت تا کِی باید اسیرِ این هوس‌ها باشیم؟ ما غرق در درد و رنجی هستیم که هر لحظه تازه می‌شود. دائم دم از یگانگی می‌زنیم تا جایی که تمامِ هستی و دو عالم، مسخر و مطیعِ ما شد.

او به چنان درجه‌ای رسید که از همه‌چیز دست کشید، خانه و خانمان را رها کرد و از بندِ نام و ننگِ اجتماعی آزاد شد؛ این بدنامی و رسوایی در راهِ عشق، برای او عینِ نیک‌بختی است.

سپس او به مقامِ مردانِ راهِ حقیقت رسید و از قیدِ هر دو جهان رهایی یافت و به یگانگی رسید؛ و از شدتِ دردِ عمیقِ عشق، تمامِ وجود و پیکرِ او مستِ شرابِ حق گشت.

دلِ او مانندِ عاشقِ دلداده‌ای شد و جانش از کارِ دنیوی بازماند و از کار افتاد، تا اینکه شرابِ معرفت از جامِ دلِ او به جامِ ما سرازیر شد.

هنگامی که جانِ عاشق از آن شرابِ الهی نوشید، از شدتِ بی‌خودی و مستی از هوش رفت؛ در این هنگام عقلِ جزئی در جهان خاموش شد و آرامشِ دنیوی از دلِ ما رخت بربست.

عطار در دیرِ مغان (جایگاهِ عاشقان) پنهانی رنجِ عشق را می‌کشید. ناگهان فریادی از سراسرِ جهان برخاست که ای رندِ عاشق‌مسلک که دردِ عشق می‌نوشی، تویی آن حقیقتِ ما.